Bitki hücresini hayvan hücresinden ne ayırır?
Bitki hücresinde hücre zarının dışında sert bir hücre duvarı vardır; hücreyi korur ve ona köşeli biçimini verir. Yeşil dokulardaki bitki hücreleri kloroplast taşır ve hücrenin ortasını çoğunlukla tek, büyük bir koful kaplar. Hayvan hücresinde hücre duvarı ve kloroplast bulunmaz, kofullar küçüktür; sentrozom ise yalnız hayvan hücresinde görülür. Çekirdek, mitokondri, ribozom ve golgi cisimciği iki hücrede de bulunduğu için ayırt etmeye yaramaz. Kloroplast her bitki hücresinde de yoktur: soğan zarı, havuç kökü ve patates yumrusu gibi bitkinin yeşil olmayan kısımları kloroplastsızdır. Oyun bu örnekleri bilerek havuza koyar.
Nasıl oynanır?
Mikroskoptaki hücre bulanık gelir, biçiminden karar verilemez. Yalnız boyanan tek yapı bir ipucu kartı olarak görünür. Kart ya boyanmış bir yapıyı (kloroplast, hücre duvarı, sentrozom) çizimiyle ya da gözlem defterinden bir özelliği metinle verir: "lamelle bastırınca yayılıyor", "ışıkta kendi besinini üretiyor" gibi. Öğrenci cam lamı sola iterek "bitki", sağa iterek "hayvan" der; yan tepsilere ya da alttaki düğmelere dokunmak da aynı işi görür. Emin olamazsa ikinci ve üçüncü ipucunu açabilir. Karardan sonra kısa bir öğretici not gelir; teşhis yanlışsa kararı verdiren yapı işaretlenir.
Hangi beceriyi geliştirir?
Asıl beceri, bir ipucunun ayırt edici olup olmadığını tartmaktır. Zor preparatlarda ilk ipucu bilerek mitokondri, ribozom ya da çekirdek gibi iki hücrede de bulunan bir yapıdır; öğrenci bununla karar verilemeyeceğini fark edip yeni ipucu istemeyi öğrenir. Oyun ilerledikçe zor örneklerin oranı artar ama sıraları her seferinde karışır, bu yüzden sıra ezberlenemez. 12 preparattan 11'ini doğru teşhis eden üç yıldız alır.
Hangi kazanımla eşleşir?
| Kazanım kodu | Resmî adı | Oyundaki karşılığı |
|---|---|---|
| FB.5.3.1.1 | Bitki ve hayvan hücrelerini temel kısımları ve özellikleri açısından karşılaştırabilme | 12 preparatın ayırt edici yapı ve özelliklere bakılarak bitki ya da hayvan hücresi diye sınıflandırılması |
